"We stimuleren leerlingen om zelf oplossingen te bedenken en verantwoordelijkheid te nemen."
Twee routes, één kompas
Ruben en Jochem werken als coach binnen het Agora-onderwijs van het Liemers College. Beiden brachten een heel eigen geschiedenis mee, gevormd door verschillende jeugd- en schoolervaringen. Wat hen verbindt, is een diep vertrouwen in de ontwikkelkracht van jongeren en de overtuiging dat onderwijs méér is dan het overdragen van kennis. In Agora vonden zij een onderwijsconcept waarin hun persoonlijke drijfveren, levenservaringen en professionele kwaliteiten samenvallen.
Jochem, de school als sociale wereld
Als ik terugkijk op mijn schooltijd, dan kwam ik vooral voor de gezelligheid. Ik groeide op in Brabant en doorliep de basisschool met veel plezier. In groep 8 tijdens een meeloopdag op een middelbare school zat ik bij een biologieles en toen dacht ik: ‘Wat een leuk vak.’ Maar eenmaal op de middelbare school ebde dat gevoel snel weg. Ik had het vooral erg naar mijn zin, waarbij het sociale aspect meestal zwaarder woog dan het eigen maken van de lesstof. Na de havo wist ik eigenlijk vooral wat ik níet wilde: het onderwijs in. Toch ging ik uit nieuwsgierigheid een keer naar een meeloopdag van de lerarenopleiding aardrijkskunde van de HAN en daar gebeurde het alsnog. Het was de energie, de studenten met wie ik een klik voelde en die inspirerende docent die mij stimuleerde. Ik voelde meteen hier hoor ik. Ik was verkocht. Ik begon jong in het onderwijs, liep stage en stond op mijn twintigste al voor de klas. Dat was soms pittig. Leerlingen die maar een paar jonger waren dan ik, lessen die niet liepen en soms wat confrontaties met leerlingen over hun gedrag. Maar het leerde me ook veel. Het leerde me reflecteren en relativeren. Juist die ervaring heeft ertoe geleid dat ik ben begonnen met Agora onderwijs. Ik geloof dat onderwijs begint bij echt kijken naar wat een leerling nodig heeft. Niet het lesboek als vertrekpunt, maar de leerling zelf. Door aan te sluiten bij intrinsieke motivatie, tempo en persoonlijke vragen ontstaat er ruimte voor eigenaarschap en betekenisvol leren.
Ruben, gevoeligheid als kracht
Mijn schooltijd was een ander verhaal. Ik groeide op in Rotterdam en had het vooral de eerste drie jaar op de middelbare school zwaar. Ik lag niet goed in de groep, werd gepest en voelde me vaak onveilig. In die tijd bleef ik liever thuis dan dat ik naar school ging.
Die moeilijke tijd maakte me uiteindelijk weerbaar en ook gevoelig voor wat er onder de oppervlakte speelt. Achteraf zie ik hoe vormend dat is geweest. Daarom ben ik bij Agora nu vast ook vertrouwenspersoon en anti-pest coördinator. Enfin, ik deed vwo met het profiel ‘natuur en techniek’, vooral omdat het me cognitief gemakkelijk afging. Intrinsieke motivatie voor de inhoud van die vakken had ik nauwelijks. Ik ben gaan kijken op een open dag van de TU Delft, maar wist al binnen korte tijd: dit past niet bij mij. Wat ik vooral miste waren mensen bij wie ik me prettig voel, de meer sociale kant van een opleiding. Die zoektocht leidde uiteindelijk naar het onderwijs en in het bijzonder naar de CALO in Zwolle, juist vanwege de pedagogische benadering die ze daar vooropstellen. Sport was mijn ingang, maar het ging me altijd om de mens achter de leerling. Vanaf mijn stage werkte ik 6 jaar in Gouda als docent LO. Net als Jochem was ik 20 toen ik voor het eerst voor de groep stond. Na een tijdje merkte ik dat ik de meeste energie haalde uit wat er om de lessen heen gebeurde: de groepsdynamiek, gesprekken en begeleiding. De lessen zelf kwamen voor mij op de tweede plaats. Toen we naar Doetinchem verhuisden besloot ik om eens buiten het onderwijs te gaan kijken. Ik werd projectmanager in de windindustrie. Dat bleek totaal niet bij me te passen, evenmin als mijn baan bij een stichting voor kinderen in armoede naderhand. Ik wilde weg van de kantoorbaan en de voorspelbaarheid, ik verlangde weer naar de dynamiek en betekenis van het onderwijs. Dus toen de functie van Agora-coach voorbijkwam, viel alles op zijn plek. Daarmee kwam ik in het team van Jochem te werken. Naast mijn werkzaamheden als docent ben ik voortdurend bezig met mijn professionele ontwikkeling. Ik streef ernaar om mijzelf elke dag verder te verbeteren en mijn vakmanschap te verdiepen. Vanuit die houding kijk ik ook breder dan mijn eigen leerlingen. Ik wil graag bijdragen aan de verdere ontwikkeling en toegankelijkheid van het Agora-onderwijs, zodat steeds meer mensen in het land bewust kunnen kiezen voor deze vorm van onderwijs.
Agora: vrijheid met verantwoordelijkheid
Agora is leren in vrijheid, maar niet in vrijblijvendheid. Leerlingen werken vanuit hun eigen vragen en nieuwsgierigheid. Ze formuleren challenges, doen onderzoek, ontmoeten de wereld buiten school en kiezen zelf hoe ze laten zien wat ze geleerd hebben. Tegelijkertijd werken ze toe naar een regulier mavo-, havo- of vwo-diploma.
Wat Agora onderscheidt, is dat het vertrekpunt niet het vak is, maar de leerling. Wat wil jij leren? Dat vraagt veel van jongeren en van ons als coaches. Wij sturen niet op controle, maar op vertrouwen. We helpen leerlingen verantwoordelijkheid te nemen, om te reflecteren op wat wel en niet werkt en om hun eigen leerstrategie te ontwikkelen.
Nabij en professioneel
Als coach zien we onze leerlingen écht. We werken met kleine groepen, spreken leerlingen wekelijks individueel en bouwen aan vertrouwen. Dat vraagt nabijheid, maar ook professionaliteit. Betrokken zijn zonder vriendschappelijk te worden. Grenzen bieden zonder te verstikken. Onze band met leerlingen ontstaat in het dagelijkse contact. Het is een kwestie van aanvoelen wat een leerling nodig heeft. Welke achtergrond speelt er mee, wat is er gebeurd voorafgaand aan het gedrag? Of het nu gaat om een conflict in de groep, een leerling die vastloopt of iemand die juist overvraagt, het is telkens maatwerk. Door ervaring herken je steeds beter de signalen, wat niet wordt uitgesproken en wat nodig is om het gesprek te openen.
Leven lang ontwikkelen
Je kunt allerlei kennis en vaardigheden afvinken na de opleiding, maar waar het om gaat is dat je blijft investeren in jezelf. De echte leerschool is de praktijk. Kun je in relatie blijven en tegelijk je grenzen aangeven? Kun je slim zijn in denken, maar ook in voelen?
Wat we willen bereiken voor onze leerlingen is dat ze zichzelf leren kennen. Dat ze ontdekken waar hun kracht ligt, hoe ze kunnen omgaan met tegenslag en hoe ze keuzes maken die bij hen passen. Niet omdat wij dat zeggen, maar omdat ze het ervaren. Als ze na hun schooltijd weten wie ze zijn, verantwoordelijkheid durven nemen en zich volwassen verhouden tot de wereld, dan hebben wij ons werk goed gedaan.
